Δίκτυο Ανταλλαγών Αθήνας: Παγκόσμια Μετανάστευση: Οι Ανθεκτικές Πόλεις στο Προσκήνιο

Διαβάστε την έκθεση Παγκόσμια Μετανάστευση: Οι Ανθεκτικές Πόλεις στο Προσκήνιο εδώ. (αγγλική έκδοση)

Το μαζικό κύμα προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών έχει πλέον καταστεί μία από τις πιο σημαντικές προκλήσεις του 21ου αιώνα. Ενώ οι πόλεις βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με κρίσεις και πιέσεις όπως η κλιματική αλλαγή και οι γηρασμένες υποδομές, οφείλουν παράλληλα να μάθουν πώς να προσαρμόζονται στις αυξημένες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές. Σήμερα, περισσότερα από 60 εκατομμύρια ανθρώπων έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις οικίες τους εξαιτίας κυρίως των πολέμων. Πρόκειται για το μεγαλύτερο κύμα μετακίνησης ανθρώπων μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο αριθμός αυτός ωστόσο δεν συγκρίνεται με τον παγκόσμιο πληθυσμό μεταναστών, ο οποίος έφτασε τα 244 εκατομμύρια το 2015. Ανεξάρτητα από τους λόγους που τους ωθούν να μεταναστεύσουν, η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων αυτών ζουν σήμερα στις πόλεις και συμβάλλουν στην διαμόρφωση του μέλλοντος των πόλεων αυτών.

Όπως συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις, η μετανάστευση συνιστά εκτός από αστική πίεση και τεράστια ευκαιρία οικοδόμησης ανθεκτικότητας. Τον Σεπτέμβριο του 2016, οκτώ πόλεις-μέλη του δικτύου των 100 Ανθεκτικών Πόλεων με μεγάλη εμπειρία σε θέματα προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, συνεδρίασαν στην Αθήνα με σκοπό να επικεντρωθούν στην αναζήτηση ευκαιριών και λύσεων για τις μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές ως κρίσιμο παράγοντα στον αστικό σχεδιασμό. Οι Επικεφαλής Αστικής Ανθεκτικότητας της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Αμμάν, του Παρισιού, του Μόντρεαλ, του Λος Άντζελες, της Ramallah και του Medellin αντάλλαξαν εμπειρίες σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες τους και συνεργάστηκαν για την εξεύρεση πρακτικών λύσεων. Οι πόλεις αυτές διέθεταν επιπλέον στήριξη από εταίρους όπως το IRC, η MasterCard, η ESRI, ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, η οργάνωση Welcoming America, το Ινστιτούτο Brookings, η ΜΚΟ Mercy Corps και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Εν μέσω της προσφυγικής κρίσης, οι συμμετέχοντες στην ανταλλαγή αυτή εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία να τοποθετήσουν την μετανάστευση στο επίκεντρο της αστικής ατζέντας. Η εμπειρία της Αθήνας εξάλλου υπογραμμίζει με οδυνηρό τρόπο την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα σε λύσεις που παρέχουν πολλαπλά οφέλη μέσω μεμονωμένων παρεμβάσεων τόσο σε εποχές κρίσης, όσο και σε περιόδους ηρεμίας. H δράση Παγκόσμια Μετανάστευση: Οι Ανθεκτικές Πόλεις στο Προσκήνιο αντιπροσωπεύει μια νηφάλια αποτίμηση εκ μέρους των συμμετεχόντων πόλεων των αστικών προκλήσεων που δημιουργεί
η μετανάστευση αλλά και μια συλλογική προσπάθεια διερεύνησης και αναζήτησης ευκαιριών μέσα σε αυτές τις προκλήσεις. Το έγγραφο, που χωρίζεται σε τέσσερις προσεγγίσεις, υποδεικνύει βέλτιστες πρακτικές ενώ καταλήγει τονίζοντας ότι οι πόλεις πρέπει να αναπτύξουν καλύτερες τοπικές, εθνικές και διεθνείς συμπράξεις ώστε να μπορέσουν να ενσωματώσουν με επιτυχία τους νεοφερμένους και να καταστούν ανθεκτικότερες και ως εκ τούτου καλύτερες για όλους τους κατοίκους τους.

Ενώ η μαζική μετανάστευση δημιουργεί πρωτόγνωρες προκλήσεις για τις πόλεις μας, εμείς οφείλουμε να συνεχίσουμε να επιδιώκουμε την ενσωμάτωση της παραμέτρου αυτής στα οράματά μας για ένα ανθεκτικό μέλλον. Μέσω του εγχειριδίου αυτού, και της συνεργασίας πάνω στην οποία στηρίζεται, μπορούμε να οικοδομήσουμε πάνω στο έργο αντιμετώπισης των κινδύνων που δημιουργεί η μετανάστευση οδεύοντας παράλληλα προς τις ευκαιρίες που δημιουργούνται. Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι καθώς οι σημερινές μας ενέργειές μας θα επηρεάσουν το μέλλον όλων των κατοίκων αλλά και των επερχόμενων γενεών. Οφείλουμε λοιπόν να συνεργαστούμε με στόχο να αναγνωρίσουμε και να προσαρμοστούμε σε ένα μη προβλέψιμο μέλλον αλλά και να τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας όσον αφορά την ισότιμη προσαρμογή και μεταμόρφωση των πόλεών μας.

«Οι αριθμοί και τα στατιστικά στοιχεία που περιέχει το εγχειρίδιο Παγκόσμια Μετανάστευση: Οι Ανθεκτικές Πόλεις στο Προσκήνιο επιβεβαιώνουν τον θεμελιώδη ρόλο των μεταναστευτικών ροών και των ροών προσφύγων που είναι και θα παραμείνουν μία από τις κυριότερες προκλήσεις για την πόλη μας. Μέσα από τις εργασίες του Athens Network Exchange (Δίκτυο Ανταλλαγών Αθήνας) και τις συζητήσεις μεταξύ συμμετεχουσών πόλεων και εμπειρογνωμόνων κατέστη σαφές ότι είναι απαραίτητο να εγκαταλείψουμε την προοπτική της αντιμετώπισης της πρόκλησης αυτής ως ανθρωπιστικής κρίσης, την οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν διάφορα κράτη και διεθνείς οργανισμοί. Μια ανθεκτική προσέγγιση αντιμετωπίζει την πληθυσμιακή αυτή εισροή ως ευκαιρία πολεοδομικής ανάπτυξης. Θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε με επιτυχία την πρόκληση της ένταξης όλων εκείνων που θα επιλέξουν να παραμείνουν στην χώρα μας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, στηρίζοντας παράλληλα την αναζωογόνηση της οικονομίας σε γειτονιάς. Οι νεοφερμένοι πληθυσμοί μπορούν να αποτελέσουν να εμπλουτίσουν το σύγχρονο, πολυεθνικό και πολυπολιτισμικό αστικό περιβάλλον της πόλης μας.” Ελένη Μυριβήλη, Επικεφαλής Αστικής Ανθεκτικότητας της Αθήνας